موضع خود ، و جود ، بيرون بردن چيزهاست از موضع خود . و ديگر ، عدل ، فضيلتى عامّ است ، و سخاوت ، عرض خاصّ ؛ پس ، عدل اشرف باشد از آن ، « 1 » و معرفت اشيا انقسام به دو قسم يافته : يكى موجب منفعت و ديگرى موجب مضرّت ؛ و جناب الهى در دماغ انسان ، خرد را وديعت گذارده تا آن‌كه ساعى در مطلب منفعت باشد و از مضارّ و منافى ، خود را بازدارند . بدان كه ده خصلت ، مذموم است و نسبت به ده فرقه ، مذموم‌تر : مضايقه در ملوك ؛ عذر در اشراف ؛ دروغ در قضات ؛ فريب در عالمان ؛ خشم در نكوكاران ؛ شره در توانگرى ؛ مصيبت در پيران ؛ خودپسندى از عاقلان ؛ كسالت از جوانان . « 2 » بدان كه ده چيز محمود است و نسبت به ده گروه ، محمودتر : طاعت از جوانان ؛ شفقت از خويشان ؛ فروتنى از بزرگان ؛ شكر از درويشان ؛ بىتكلّفى از توانگران ؛ حلم از پادشاهان ؛ صبر از مصيبت‌زدگان ؛ ثبات از دوستان ؛ راستى از مردمان كه اين خلوص پيرايهء مفاخر احوال و سرمايهء مآثر اقوال باشد كه آن با حقّ به صدق ؛ با خلق به رفق ؛ با دوست به وفا ؛ با دشمن به نفاق ؛ با دانا به تواضع ؛ با نادان به حلم ؛ با مهتران به خدمت ؛ با فروتنان به شفقت ؛ با سلطان به مطاوعت ؛ با ظالم به ممانعت . هركه از گردش دوران بخروشد ، ناخن ندامت ، رخسار جان او را بخراشد . يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ شِفاءٌ لِما فِي الصُّدُورِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ « 3 » به توفيق ربّ العالمين . بدان كه به تحقيق و تجربه رسيده كه هيچ نشاط چون تندرستى ، و هيچ راحت چون امن ، و هيچ پيشوا چون مال ، و هيچ وسيلت‌ساز عقبا چون زندگانى دراز نيست ؛ و هيچ صيقل چون ديدار دوستان ؛ چنانچه هيچ محنت چون بيمارى ؛ هيچ

--> ( 1 ) . نهج البلاغة ، كلمات قصار ، شمارهء 437 . ( 2 ) . دعائم الإسلام ، ج 1 ، ص 83 ( در اين منبع به جاى ده مورد از نه مورد سخن گفته شده است ) . ( 3 ) . يونس / 57 .